ہپنوسس: Unterschied zwischen den Versionen

Aktuelle Version vom 1. April 2026, 12:28 Uhr

ہپنوسس (انگریزی: Hypnosis) اک ایسا ذہنی حال یا عمل ہے جیندے وچ توجہ مرتکز تھیندی ہے، تخیل وچ اضافہ تھیندا ہے، تے تجویز قبول کرݨ دی صلاحیت ودھدی ہے۔ ایہ اک تعاون تے مشق تے مبنی عمل ہے جیندے وچ ہپنو تھراپسٹ تے مریض دے درمیان رابطہ ضروری ہے۔ ہپنوسس کوں عام طور تے غلط فہمی نال نیند یا بے ہوشی نال جوڑیا ویندا ہے، پر حقیقت وچ ایہ اک بیدار، متوجہ تے فعال ذہنی کیفیت ہے۔

تعریف

ہپنوسس کوں تجویزی حالت یا تبدیل شدہ شعور دی کیفیت دے طور تے بیان کیتا ویندا ہے۔ ایں حالت وچ فرد دی توجہ کہیں ہک خاص خیال، تصور یا احساس تے مرتکز تھی ویندی ہے تے اوہ معمول دے مقابلے وچ تجویزاں کوں زیادہ آسانی نال قبول کر سڳدا ہے۔ ہپنو تھراپسٹ ہک رہنما دا کردار ادا کریندا ہے جیہڑا فرد کوں ایں کیفیت وچ داخل تھیوݨ وچ مدد ݙیندا ہے۔ ہپنوسس دا مقصد ذہنی تے جذباتی تبدیلی پیدا کرݨ، عادات وچ تبدیلی گھن آوݨ، یا ماضی دے تجربات نال نمٹݨ ہوندے۔ ایہ کوئی جادو یا مافوق الفطرت طاقت کائنی، بلکہ انسانی دماغ دی ہک طبیعی صلاحیت ہے۔

تاریخ

ہپنوسس دی تاریخ قدیم تہذیباں، بشمول مصر تے یونان دے خواب گاہاں (Sleep Temples) نال جڑی ہوئی ہے، جتھاں شفا دے لئی توجہ مرتکز کرݨ دے طریقے استعمال کیتے ویندے ہن۔ جدید ہپنوسس دی بنیاد 18ویں صدی دے جرمن ڈاکٹر فرانز اینٹن میسمر دے کم تے رکھی ڳئی، جیہڑے "جانوری مقناطیسیت" (Animal Magnetism) دے نظریے دے نال کم کریندے ہن۔ 19ویں صدی وچ برطانوی ڈاکٹر جیمز بریڈ نے ایں عمل دا ناں "ہپنوسس" (یونانی نیند دے دیوتا 'ہپنوس' توں) رکھا۔

پاکستان وچ تاریخ

پاکستان وچ ہپنوسس دی تاریخ مقامی روحانی تے صوفیانہ روایات نال جڑی ہوئی ہے۔ دم جھاڑ، تعویذ تے توجہ مرتکز کر کے علاج کرݨ دے طریقے قدیم زمانے توں موجود ہن۔ 20ویں صدی دے وسط وچ، جدوں مغربی نفسیات پاکستان پہنچی، تاں ہپنوسس کوں وی ہک سائنسی علاج دے طور تے متعارف کرایا ڳیا۔ پاکستان وچ پہلے باقاعدہ ہپنو تھراپسٹ وچ ڈاکٹر خالد محمود (لاہور) تے ڈاکٹر محمد اجمل (کراچی) دے ناں قابل ذکر ہن، جیہڑے 1970ء تے 1980ء دے ݙہاکے وچ سرگرم ہن۔

قسماں

ہپنوسس دی کئی قسماں ہن، جنہاں وچوں کجھ مندرجہ ذیل ہن:

روایتی ہپنوسس: ایں وچ تھراپسٹ سڄے الفاظ وچ ہدایات ݙیندا ہے تے مریض کوں آرام دہ حالت وچ گھن کے مخصوص مقصد دے حصول تے کم کریندا ہے۔
اریکسونین ہپنوسس: امریکی ماہر نفسیات ملٹن اریکسن دے ایجاد کردہ ایں طریقے وچ کہاݨیاں، استعارے تے باطنی اشارے استعمال کیتے ویندے ہن۔ پاکستان وچ وی ایہ طریقہ مقبول ہے۔
سیلف ہپنوسس: ایہ اوں کیفیت کوں آپݨے آپ پیدا کرݨ دا عمل ہے جیندے وچ فرد ریکارڈنگز، اسکرپٹس یا سکھلائی دے ذریعے آپݨے آپ کوں تجویزاں ݙیندا ہے۔
رجعت ہپنوسس (رجعت ہپنوسس): ایں قسم وچ فرد کوں ماضی دے تجربات، خاص طور تے بچپن یا گذشتہ زندگیاں دے خیالی یا حقیقی واقعات تک "واپس" گھن جایا ویندا ہے۔ پاکستان وچ ایہ قسم کجھ متنازعہ ہے۔

سائنسی تحقیق

عالمی سطح تے، امریکن سائیکولوجیکل ایسوسی ایشن (APA) سمیت کئی سائنسی ادارے ہپنوسس کوں ہک جائز تے تحقیق شدہ نفسیاتی عمل دے طور تے مندے ہن۔ تحقیقات ݙسدیے ہن جو ہپنوسس درد دے انتظام، بے چینی وچ کمی، تے عادات (جیویں تمباکو نوشی چھوڑݨ) وچ تبدیلی دے لئی مؤثر ثابت تھی سڳدا ہے۔

پاکستان وچ، جامعہ کراچی دے شعبہ نفسیات تے یونیورسٹی آف ہیلتھ سائنسز، لاہور ورگے اداریاں وچ ہپنوسس تے محدود پیمانے تے تحقیق تھئی ہے۔ پاکستانی جریدے جرنل آف پاکستان سائیکولوجیکل ایسوسی ایشن وچ وی ایں موضوع تے مقالے شائع تھیندے رہندے ہن۔ تحقیقات وچ پاکستانی آبادی وچ ایندے اثرات تے ثقافتی قبولیت دے پہلوں تے زور ݙتا ویندا ہے۔

استعمال

ہپنوسس دے استعمالات بہت وسیع ہن:

طبی تے نفسیاتی علاج: درد دا انتظام (خاص طور تے دندان سازی وچ)، فوبیا دا علاج، تناؤ تے بے چینی وچ کمی، نیند دے مسائل، تے پوسٹ ٹرامیٹک سٹریس ڈس آرڈر (PTSD) دے علاج وچ۔
برتاؤ وچ تبدیلی: وزن گھٹاوݨ، تمباکو نوشی یا منشیات دی لت توں نجات، پڑھائی وچ بہتری تے کھیلاں دی کارکردگی وچ اضافے دے لئی۔
عدالتی نظام: بعض ممالک وچ، گواہاں دی یادداشت تازہ کرݨ دے لئی ہپنوسس دا محدود استعمال تھیندا ہے، پر پاکستان وچ ایہ عمل عدالتی طور تے تسلیم شدہ کائنی۔
تفریحی مقاصد: اسٹیج ہپنوسس شوز دے ذریعے، جیہڑے پاکستان دے وݙے شہراں وچ کجھ مقبولیت رکھدے ہن، پر ایں کوں پیشہ ورانہ علاج سمجھݨ دی غلطی کائنی کرݨی چاہیدی۔

پاکستان وچ قانونی حیثیت

پاکستان وچ ہپنوسس دے لئی کوئی واضح قومی قانون یا ریگولیٹری باڈی کائنی۔ پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل (PMDC) ہپنوسس کوں بطور علاج تسلیم کریندی ہے، پر صرف اونہی طبی یا دندان سازی دے پیشہ ورانہ افراد کوں ایں دے استعمال دی اجازت ہے جیہڑے ایں وچ مناسب تربیت حاصل کر چکے ہوون۔ بغیر طبی قابلیت دے ہپنوسس دے ذریعے علاج کرݨ غیر قانونی تے ناقابل تعزیر ہے۔ کجھ صوبائی سطح تے صحت دے محکمے ایں تے نظر رکھیندے ہن، پر اکثر معاملات غیر ریگولیٹڈ رہندے ہن۔

ثقافتی رویے

پاکستانی معاشرے وچ ہپنوسس دے بارے وچ رویے مختلف ہن۔

روحانی رابطہ: کجھ لوک، خاص طور تے دیہاتی علاقیاں وچ، ہپنوسس کوں جادو، جنات نال تعلق یا سحر نال جوڑ کے ݙیہدے ہن، جیہڑا ایں دے بارے وچ خوف تے شک پیدا کریندا ہے۔
جدیدیت پسندی: شہری علاقیاں، خاص طور تے کراچی، لاہور تے اسلام آباد وچ، تعلیم یافتہ طبقہ ایں کوں ہک سائنسی نفسیاتی علاج دے طور تے قبول کریندا پیا ہے۔
مذہبی نقطہ نظر: کجھ مذہبی حلقے ہپنوسس کوں مشکوک ݙیہدے ہن، ایہ سوچدے ہوئے جو ایہ انسان دے اختیار تے عقیدے تے اثر انداز تھی سڳدا ہے۔ جݙݨ جو ݙوجھے علماء ایں کوں جائز سمجھدے ہن اگر ایہ طبی مقاصد دے لئی تے کہیں ماہر دے ہتھوں استعمال تھیوے۔
میڈیا دا اثر: ہندوستانی تے پاکستانی ڈرامےآں تے فِلماں وچ ہپنوسس کوں اکثر غلط طریقے نال پیش کیتا ویندا ہے، جیندے نال عوام وچ غلط فہمیاں پھیلدیاں ہن۔

پاکستان وچ قابل ذکر ماہرین

پاکستان وچ ہپنوسس دے میدان وچ خدمت کرݨ والے کجھ قابل ذکر افراد ایہ ہن:

ڈاکٹر طارق محمود (لاہور): ہپنو تھراپسٹ تے نفسیاتی معالج، جنہاں نے کئی سالاں توں تربیتی ورکشاپس دا انعقاد کیتا ہے۔
ڈاکٹر عائشہ سنجری (کراچی): کلینکل سائیکولوجسٹ جیہڑے درد دے انتظام تے بے چینی دے علاج وچ ہپنوسس استعمال کریندے ہن۔
پروفیسر ڈاکٹر محمد وسیم (پشاور): ہپنوسس تے تحقیق کرݨ والے اکادمیک تے مصنف۔
سید زاہد حسین (اسلام آباد): ہک سرٹیفائیڈ ہپنو تھراپسٹ جیہڑے برتاؤ وچ تبدیلی دے لئی کم کریندے ہن۔

ایہ لوک اکثر پاکستان سائیکولوجیکل ایسوسی ایشن دے تحت یا خود مختار طور تے کم کریندے ہن تے عوامی آگاہی مہماں وچ حصہ گھندے ہن۔

ہور ݙیکھو

@@ Zeile 1: / Zeile 1: @@
-{{Short description|ہپنوسس یا خواب کنٹرول}}
+'''ہپنوسس''' (انگریزی: Hypnosis) اک ایسا ذہنی حال یا عمل ہے جیندے وچ توجہ مرتکز تھیندی ہے، تخیل وچ اضافہ تھیندا ہے، تے تجویز قبول کرݨ دی صلاحیت ودھدی ہے۔ ایہ اک تعاون تے مشق تے مبنی عمل ہے جیندے وچ ہپنو تھراپسٹ تے مریض دے درمیان رابطہ ضروری ہے۔ ہپنوسس کوں عام طور تے غلط فہمی نال نیند یا بے ہوشی نال جوڑیا ویندا ہے، پر حقیقت وچ ایہ اک بیدار، متوجہ تے فعال ذہنی کیفیت ہے۔
-{{Infobox medical intervention
-| name = ہپنوسس
-| image = Hypnosis symbol.svg
-| caption = ہپنوسس دا نشان
-| pronounce = /hɪpˈnoʊsɪs/
-| synonyms = خواب کنٹرول، مصنوعی نیند
-| specialty = [[نفسیات]], [[سائیکو تھراپی]]
-| ICD10 =
-| ICD9 =
-| MeshID = D006990
-}}
-'''ہپنوسس''' (انگریزی: Hypnosis) اک ایسا ذہنی حالت یا عمل ہے جیندے وچ توجہ مرکوز کرن، تلقین قبول کرن اتے خیالات، احساسات یا یادداشت وچ تبدیلی تھی سگدی اے۔ ایہ اک تعاون آمیز عمل ہوندے جیندے وچ ہپنو تھراپسٹ ہک شخص (سجیکٹ) کوں ہپنوٹک حالت وچ داخل کراؤندے۔ ایں حالت کوں عام طور تے "ٹرانس" آکھیا ویندے، پر ایہ نیند یا بے ہوشی نئیں، بلکہ توجہ دی گہرائی اتے تلقین قبول کرن دی صلاحیت وچ اضافہ ہوندے۔
 == تعریف ==
-'''ہپنوسس''' ہک ایسا ذہنی عمل ہے جیندے وچ ہک شخص (ہپنو تھراپسٹ) ڈوجھے شخص (مریض یا شراکت دار) کوں توجہ مرکوز کرن اتے تلقین قبول کرن دی اجازت ڈیندے۔ ایں عمل دا مقصد ذہن کوں ہک ایسی حالت وچ گھن آون ہوندے جیندے وچ او غیر معمولی تبدیلیاں قبول کر سگدے۔ ایں حالت کوں کجھ لوک "مصنوعی نیند" آہدے ہن، پر درحقیقت ایہ نیند کینی بلکہ ہک بیدار اتے مرتکز حالت ہوندی اے۔ ہپنوسس دے دوران، مریض دی مرضی ختم نئیں تھیندی، او کجھ وی کرن یا منن تے مجبور نئیں تھی سگدا جیڑھا اوں دی اپنی اخلاقیات یا خواہشات دے خلاف ہووے۔
+ہپنوسس کوں '''تجویزی حالت''' یا '''تبدیل شدہ شعور''' دی کیفیت دے طور تے بیان کیتا ویندا ہے۔ ایں حالت وچ فرد دی توجہ کہیں ہک خاص خیال، تصور یا احساس تے مرتکز تھی ویندی ہے تے اوہ معمول دے مقابلے وچ تجویزاں کوں زیادہ آسانی نال قبول کر سڳدا ہے۔ '''ہپنو تھراپسٹ''' ہک رہنما دا کردار ادا کریندا ہے جیہڑا فرد کوں ایں کیفیت وچ داخل تھیوݨ وچ مدد ݙیندا ہے۔ ہپنوسس دا مقصد ذہنی تے جذباتی تبدیلی پیدا کرݨ، عادات وچ تبدیلی گھن آوݨ، یا ماضی دے تجربات نال نمٹݨ ہوندے۔ ایہ کوئی جادو یا مافوق الفطرت طاقت کائنی، بلکہ انسانی دماغ دی ہک طبیعی صلاحیت ہے۔
 == تاریخ ==
-=== عالمی تاریخ ===
+ہپنوسس دی تاریخ قدیم تہذیباں، بشمول مصر تے یونان دے خواب گاہاں (Sleep Temples) نال جڑی ہوئی ہے، جتھاں شفا دے لئی توجہ مرتکز کرݨ دے طریقے استعمال کیتے ویندے ہن۔ جدید ہپنوسس دی بنیاد 18ویں صدی دے جرمن ڈاکٹر '''فرانز اینٹن میسمر''' دے کم تے رکھی ڳئی، جیہڑے "جانوری مقناطیسیت" (Animal Magnetism) دے نظریے دے نال کم کریندے ہن۔ 19ویں صدی وچ برطانوی ڈاکٹر '''جیمز بریڈ''' نے ایں عمل دا ناں "ہپنوسس" (یونانی نیند دے دیوتا 'ہپنوس' توں) رکھا۔
-ہپنوسس نال ملدن والے قدیم طریقے مصری، یونانی اتے ہندوستانی تہذیباں وچ ملدن۔ پر جدید ہپنوسس دا بانی '''فرانز اینٹن میسمر''' (1734–1815) کوں منیا ویندے، جیڑھا جرمن ڈاکٹر ہئی۔ میسمر ایں نظریے دے نال آیا جو ہک مقناطیسی سیال (animal magnetism) انسانی صحت تے اثر انداز تھیندے۔ میسمرزم دے ناں نال مشہور تھئے ایں طریقے کوں بعد وچ سائنس داناں نے نفسیاتی عمل قرار ڈتا۔ انیہویں صدی دے آخر وچ، فرانسیسی نیورولوجسٹ '''ژاں مارٹن شارکو''' نے ہپنوسس کوں ہسٹیریا دے علاج دے طور تے استعمال کیتا، جیندے نال ایں دے طبی استعمال کوں تسلیم حاصل تھئی۔
-=== بلوچستان اتے خطے دی تاریخ ===
+=== پاکستان وچ تاریخ ===
-بلوچستان اتے وسیب دے خطے وچ، ہپنوسس نال ملدن والے طریقے قدیم روحانی اتے طبّی روایات وچ موجود ہن۔ '''پیر، فقیر''' اتے '''ملا''' حضرات دعا، مراقبہ اتے توجہ مرکوز کرن دے ذریعے ذہنی سکون ڈیون یا کجھ نفسیاتی مسائل دے علاج دا دعویٰ کریندے ہن۔ ایں خطے دے لوک روایتی طور تے '''دم درود'''، '''تعویذ''' اتے '''منتر''' دے ذریعے ذہنی اثرات تے یقین رکھدن، جیڑھے جدید ہپنوسس دے تلقین دے عنصر نال ملدن۔ کجھ صوفی بزرگ مراقبے دے ذریعے ایسی حالت پیدا کریندے ہن جیڑھی ہپنوٹک ٹرانس نال مشابہت رکھدی اے۔ جدید ہپنو تھراپی دے طور تے ایں علم دا باقاعدہ استعمال گھٹ ہئی، پر حالیہ دہائیاں وچ پاکستان، ایران اتے افغانستان دے شہراں وچ ایں دے تربیت یافتہ معالجین سامنے آئے ہن۔
+پاکستان وچ ہپنوسس دی تاریخ مقامی روحانی تے صوفیانہ روایات نال جڑی ہوئی ہے۔ '''دم جھاڑ'''، '''تعویذ''' تے توجہ مرتکز کر کے علاج کرݨ دے طریقے قدیم زمانے توں موجود ہن۔ 20ویں صدی دے وسط وچ، جدوں مغربی نفسیات پاکستان پہنچی، تاں ہپنوسس کوں وی ہک سائنسی علاج دے طور تے متعارف کرایا ڳیا۔ پاکستان وچ پہلے باقاعدہ ہپنو تھراپسٹ وچ '''ڈاکٹر خالد محمود''' (لاہور) تے '''ڈاکٹر محمد اجمل''' (کراچی) دے ناں قابل ذکر ہن، جیہڑے 1970ء تے 1980ء دے ݙہاکے وچ سرگرم ہن۔
 == قسماں ==
-ہپنوسس دیاں کئی قسماں ہن، جنہاں وچوں کجھ اہم درج ذیل ہن:
+ہپنوسس دی کئی قسماں ہن، جنہاں وچوں کجھ مندرجہ ذیل ہن:
-* '''سجیشنل ہپنوسس''': ایہ سب توں عام قسم ہوندی اے، جیندے وچ ہپنو تھراپسٹ سجیکٹ کوں آرام دہ حالت وچ بہہن یا لیٹن کوں آہدے اتے پرسکون کرن والے الفاظ دے ذریعے ٹرانس حالت وچ داخل کراؤندے۔
+* '''روایتی ہپنوسس''': ایں وچ تھراپسٹ سڄے الفاظ وچ ہدایات ݙیندا ہے تے مریض کوں آرام دہ حالت وچ گھن کے مخصوص مقصد دے حصول تے کم کریندا ہے۔
-* '''ایریکسونین ہپنوسس''': امریکی ماہر نفسیات '''ملٹن ایریکسن''' دے ایجاد کردہ ایں طریقے وچ، غیر مباشرت تلقین، کہانیاں اتے استعارے استعمال کیتے ویندن۔ ایہ طریقہ بلوچستان دے قصہ گوئی دی روایت نال کجھ مماثلت رکھدے۔
+* '''اریکسونین ہپنوسس''': امریکی ماہر نفسیات '''ملٹن اریکسن''' دے ایجاد کردہ ایں طریقے وچ کہاݨیاں، استعارے تے باطنی اشارے استعمال کیتے ویندے ہن۔ پاکستان وچ وی ایہ طریقہ مقبول ہے۔
-* '''سیلف ہپنوسس''': ایں وچ شخص خود کوں ہپنوٹک حالت وچ داخل کرن دی تربیت حاصل کریندے، عام طور تے تناؤ کنٹرول یا عادات وچ تبدیلی دے مقاصد کیتے۔
+* '''سیلف ہپنوسس''': ایہ اوں کیفیت کوں آپݨے آپ پیدا کرݨ دا عمل ہے جیندے وچ فرد ریکارڈنگز، اسکرپٹس یا سکھلائی دے ذریعے آپݨے آپ کوں تجویزاں ݙیندا ہے۔
-* '''رجعت ہپنوسس''': ایں طریقے وچ، مریض کوں ماضی دیاں یاداں، خاص طور تے بچپن یا گذشتہ زندگیاں دی طرف واپس گھن جایا ویندے۔ ایں طریقے کوں تنازعہ وی چھڑیا ہویا اے۔ مزید معلومات کیتے ویکھو [[رجعت ہپنوسس]]۔
+* '''رجعت ہپنوسس''' ([[رجعت ہپنوسس]]): ایں قسم وچ فرد کوں ماضی دے تجربات، خاص طور تے بچپن یا گذشتہ زندگیاں دے خیالی یا حقیقی واقعات تک "واپس" گھن جایا ویندا ہے۔ پاکستان وچ ایہ قسم کجھ متنازعہ ہے۔
-* '''ہپنو اینالسٹھیشیا''': درد محسوس نہ تھیون دے مقصد نال سرجری یا دندان سازی دے دوران استعمال کیتی ونڄݨ والی قسم۔
 == سائنسی تحقیق ==
-ہپنوسس تے وڈی مقدار وچ سائنسی تحقیق تھئی اے۔ جدید نیورو سائنس دے مطالعے ݙکھایا اے جو ہپنوٹک حالت دے دوران دماغ دی سرگرمی وچ واضح تبدیلیاں تھیندین۔ fMRI اسکیناں ݙکھایندین جو ہپنوسس دے دوران، دماغ دے اوں حصے دی سرگرمی گھٹ تھیندی اے جیڑھا خود آگاہی اتے اعمال دی نگرانی دا ذمہ دار ہوندے (پوسٹیریر سنگولیٹ کارٹیکس)۔ ایں دے نال نال، تلقین دے تحت، درد محسوس کرن والے دماغی علاقے (سینسری کارٹیکس) دی سرگرمی وی گھٹ تھی سگدی اے۔
+عالمی سطح تے، '''امریکن سائیکولوجیکل ایسوسی ایشن''' (APA) سمیت کئی سائنسی ادارے ہپنوسس کوں ہک جائز تے تحقیق شدہ نفسیاتی عمل دے طور تے مندے ہن۔ تحقیقات ݙسدیے ہن جو ہپنوسس درد دے انتظام، بے چینی وچ کمی، تے عادات (جیویں تمباکو نوشی چھوڑݨ) وچ تبدیلی دے لئی مؤثر ثابت تھی سڳدا ہے۔
-'''ہپنوسس دی تاثیر''' کئی طبی اتے نفسیاتی حالات وچ ثابت تھئی اے، جیویں جو:
+پاکستان وچ، '''جامعہ کراچی''' دے شعبہ نفسیات تے '''یونیورسٹی آف ہیلتھ سائنسز'''، لاہور ورگے اداریاں وچ ہپنوسس تے محدود پیمانے تے تحقیق تھئی ہے۔ پاکستانی جریدے '''جرنل آف پاکستان سائیکولوجیکل ایسوسی ایشن''' وچ وی ایں موضوع تے مقالے شائع تھیندے رہندے ہن۔ تحقیقات وچ پاکستانی آبادی وچ ایندے اثرات تے ثقافتی قبولیت دے پہلوں تے زور ݙتا ویندا ہے۔
-* درد دا انتظام (میکرین پین مینجمنٹ)
-* بے چینی اتے تناؤ وچ کمی
-* تمباکو نوشی، زیادہ کھاوݨ ورگیاں عادات وچ تبدیلی
-* پوسٹ ٹرامیٹک سٹریس ڈس آرڈر (پی ٹی ایس ڈی) دے علامات وچ کمی
-* نیند دے مسائل دا علاج
-پر ایہ یاد رکھݨ ضروری اے جو ہپنوسس ہر کیتے کامیاب نئیں تھیندا اتے ایں دی تاثیر مریض دی تلقین قبول کرن دی صلاحیت (ہپنٹیز ایبیلٹی) تے منحصر ہوندی اے۔
+== استعمال ==
+ہپنوسس دے استعمالات بہت وسیع ہن:
+* '''طبی تے نفسیاتی علاج''': درد دا انتظام (خاص طور تے دندان سازی وچ)، فوبیا دا علاج، تناؤ تے بے چینی وچ کمی، نیند دے مسائل، تے پوسٹ ٹرامیٹک سٹریس ڈس آرڈر (PTSD) دے علاج وچ۔
+* '''برتاؤ وچ تبدیلی''': وزن گھٹاوݨ، تمباکو نوشی یا منشیات دی لت توں نجات، پڑھائی وچ بہتری تے کھیلاں دی کارکردگی وچ اضافے دے لئی۔
+* '''عدالتی نظام''': بعض ممالک وچ، گواہاں دی یادداشت تازہ کرݨ دے لئی ہپنوسس دا محدود استعمال تھیندا ہے، پر پاکستان وچ ایہ عمل عدالتی طور تے تسلیم شدہ کائنی۔
+* '''تفریحی مقاصد''': اسٹیج ہپنوسس شوز دے ذریعے، جیہڑے پاکستان دے وݙے شہراں وچ کجھ مقبولیت رکھدے ہن، پر ایں کوں پیشہ ورانہ علاج سمجھݨ دی غلطی کائنی کرݨی چاہیدی۔
-== استعمالات ==
+== پاکستان وچ قانونی حیثیت ==
-ہپنوسس دے استعمالات بہت وسیع ہن اتے طبّی، نفسیاتی، تفریحی اتے ذاتی ترقی دے میداناں وچ پھیلے ہوئے ہن۔
+پاکستان وچ ہپنوسس دے لئی کوئی واضح قومی قانون یا ریگولیٹری باڈی کائنی۔ '''پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل''' (PMDC) ہپنوسس کوں بطور علاج تسلیم کریندی ہے، پر صرف اونہی طبی یا دندان سازی دے پیشہ ورانہ افراد کوں ایں دے استعمال دی اجازت ہے جیہڑے ایں وچ مناسب تربیت حاصل کر چکے ہوون۔ بغیر طبی قابلیت دے ہپنوسس دے ذریعے علاج کرݨ غیر قانونی تے ناقابل تعزیر ہے۔ کجھ صوبائی سطح تے صحت دے محکمے ایں تے نظر رکھیندے ہن، پر اکثر معاملات غیر ریگولیٹڈ رہندے ہن۔
-=== طبی اتے نفسیاتی استعمال ===
-پاکستان، ایران اتے افغانستان دے شہراں وچ، ہپنو تھراپی دا استعمال تیزی نال پھیلدا پئے۔
-* '''کوئٹہ، کراچی، لاہور''' دے کجھ ہسپتالاں اتے کلینکاں وچ، ہپنوسس درد دے انتظام، خاص طور تے کینسر دے مریضاں کیتے، یا دندان سازی دے خوف کوں کم کرن کیتے استعمال تھیندے۔
-* '''تہران اتے مشہد''' دے نفسیاتی مراکز وچ، ایہنوں بے چینی، فوبیا اتے تناؤ دے علاج دے طور تے استعمال کیتا ویندے۔
-* '''کابل''' وچ، کجھ این جی اوز نفسیاتی صدمے دے علاج وچ ہپنوسس دے عناصر استعمال کریندین، خاص طور تے جنگ دے اثرات تھلے آئے لوکاں کیتے۔
-=== تفریحی ہپنوسس ===
-تفریحی مقاصد کیتے ہپنوسس شو پاکستان دے وڈے شہراں وچ وی تھیندن، پر ایہ زیادہ تر محدود ہن۔ ایران اتے افغانستان وچ ایں قسم دے شو مذہبی اتے ثقافتی حوالیاں نال زیادہ مقبول نئیں۔
-=== ذاتی ترقی ===
-سیلف ہپنوسس دے ذریعے اعتماد وچ اضافہ، امتحانی تیاری، یا کھیلاں وچ کارکردگی بہتر کرن دے کورسز '''اسلام آباد''' اتے '''ڈھاکہ''' دے کجھ ادارے پیش کریندن۔
-== پاکستان، ایران اتے افغانستان وچ قانونی حیثیت ==
-ہپنوسس دی قانونی حیثیت ایں خطے دے ملکاں وچ مختلف اے۔
-=== پاکستان ===
-پاکستان وچ، ہپنوسس کوں بطور علاج استعمال کرن کیتے کئی کوئی واضح قومی قانون نئیں۔ '''پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل''' (PMDC) ہپنو تھراپی کوں تسلیم کریندی اے، پر ایں کیتے علیحدہ لائسنس نئیں ڈیندی۔ ہپنو تھراپسٹ عام طور تے رجسٹرڈ ڈاکٹر، ماہر نفسیات یا ماہر نفسیات ہوندن جنہاں نے اضافی تربیت حاصل کیتی ہوندی اے۔ تفریحی ہپنوسس شو کیتے مقامی حکام کنوں اجازت گھنݨی پوندی اے۔
-=== ایران ===
-ایران وچ، ہپنوسس دی قانونی حیثیت پیچیدہ اے۔ '''وزارت صحت''' ہپنو تھراپی کوں بطور علاج تسلیم کریندی اے، پر ایں دے استعمال تے مذہبی علماء دی طرفوں کجھ پابندیاں وی ہن۔ ہپنوسس کوں اگر مذہبی تعلیمات دے خلاف نہ سمجھیا ونجے تاں ایں دے طبی استعمال دی اجازت اے۔ '''تہران یونیورسٹی آف میڈیکل سائنسز''' ورگے ادارےآں وچ ہپنوسس تے کورسز پیش کیتے ویندن۔ پر، '''رجعت ہپنوسس''' (پچھلی زندگیاں دی طرف واپس ونجݨ) جیہے طریقے مذہبی حلقیاں وچ متنازعہ سمجھے ویندن۔
-=== افغانستان ===
-افغانستان وچ، ہپنوسس دا باقاعدہ قانونی ڈھانچا بہت کمزور اے۔ جنگ تے عدم استحکام دے سبب، صحت دے نظام وچ ہپنو تھراپی دی ترجیح گھٹ اے۔ کابل وچ کجھ نجی کلینک یا بین الاقوامی این جی اوز نفسیاتی علاج دے حصے دے طور تے ایں دے اصول استعمال کریندین۔ تفریحی ہپنوسس شو عملی طور تے ناپید ہن۔
 == ثقافتی رویے ==
-بلوچستان اتے وسیب دے خطے وچ ہپنوسس دے بارے وچ رویے روایتی عقائد، مذہبی سوچ اتے جدید سائنس دے درمیان ہن۔
+پاکستانی معاشرے وچ ہپنوسس دے بارے وچ رویے مختلف ہن۔
+* '''روحانی رابطہ''': کجھ لوک، خاص طور تے دیہاتی علاقیاں وچ، ہپنوسس کوں '''جادو'''، '''جنات''' نال تعلق یا '''سحر''' نال جوڑ کے ݙیہدے ہن، جیہڑا ایں دے بارے وچ خوف تے شک پیدا کریندا ہے۔
-* '''مذہبی نقطہ نظر''': کجھ مذہبی علماء ہپنوسس کوں غیر اسلامی یا جادو ٹونے دے قریب سمجھدن، خاص طور تے جے ایہ "رجعت" یا پچھلی زندگیاں نال جوڑیا ونجے۔ ڈوجھے پاسے، کجھ علماء ایں کوں جائز نفسیاتی علاج سمجھدن اگر ایہ مذہبی حدود وچ رہندے ہوئے استعمال تھیوے۔
+* '''جدیدیت پسندی''': شہری علاقیاں، خاص طور تے کراچی، لاہور تے اسلام آباد وچ، تعلیم یافتہ طبقہ ایں کوں ہک سائنسی نفسیاتی علاج دے طور تے قبول کریندا پیا ہے۔
-* '''روایتی عقائد''': عام لوکاں وچ، ہپنوسس نال "نظر لگݨ"، "جادو" یا "پیر فقیر دے کرامات" دے تصورات ملدن۔ ایہا وجہ اے جو کجھ لوک ایں کنوں ڈردن جبکہ ڈوجھے علاج دی امید نال ایں دے پاس ویندن۔
+* '''مذہبی نقطہ نظر''': کجھ مذہبی حلقے ہپنوسس کوں مشکوک ݙیہدے ہن، ایہ سوچدے ہوئے جو ایہ انسان دے اختیار تے عقیدے تے اثر انداز تھی سڳدا ہے۔ جݙݨ جو ݙوجھے علماء ایں کوں جائز سمجھدے ہن اگر ایہ طبی مقاصد دے لئی تے کہیں ماہر دے ہتھوں استعمال تھیوے۔
-* '''شہری رویے''': پاکستان، ایران دے وڈے شہراں وچ، تعلیم یافتہ طبقہ ہپنوسس کوں ہک سائنسی نفسیاتی علاج دے طور تے زیادہ قبول کریندے۔ میڈیا وچ ایں دے بارے وچ پروگراماں نال آگاہی وی ودھدی پئی اے۔
+* '''میڈیا دا اثر''': ہندوستانی تے پاکستانی ڈرامےآں تے فِلماں وچ ہپنوسس کوں اکثر غلط طریقے نال پیش کیتا ویندا ہے، جیندے نال عوام وچ غلط فہمیاں پھیلدیاں ہن۔
-* '''افغانستان''': افغان معاشرے وچ، نفسیاتی مسائل کوں اکثر روحانی یا جسمانی مرض سمجھیا ویندے۔ ایں واسطے ہپنوسس جیہے جدید نفسیاتی طریقے زیادہ مقبول نئیں، پر نوجوان نسل وچ تبدیلی دے آثار ݙکھائی ڈیندن۔
-== پاکستان، ایران اتے افغانستان دے مشہور ماہرین ==
+== پاکستان وچ قابل ذکر ماہرین ==
-ایں خطے وچ ہپنوسس دے میدان وچ کم کرن والے کجھ نمایاں افراد درج ذیل ہن:
+پاکستان وچ ہپنوسس دے میدان وچ خدمت کرݨ والے کجھ قابل ذکر افراد ایہ ہن:
+* '''ڈاکٹر طارق محمود''' (لاہور): ہپنو تھراپسٹ تے نفسیاتی معالج، جنہاں نے کئی سالاں توں تربیتی ورکشاپس دا انعقاد کیتا ہے۔
+* '''ڈاکٹر عائشہ سنجری''' (کراچی): کلینکل سائیکولوجسٹ جیہڑے درد دے انتظام تے بے چینی دے علاج وچ ہپنوسس استعمال کریندے ہن۔
+* '''پروفیسر ڈاکٹر محمد وسیم''' (پشاور): ہپنوسس تے تحقیق کرݨ والے اکادمیک تے مصنف۔
+* '''سید زاہد حسین''' (اسلام آباد): ہک سرٹیفائیڈ ہپنو تھراپسٹ جیہڑے برتاؤ وچ تبدیلی دے لئی کم کریندے ہن۔
+ایہ لوک اکثر '''پاکستان سائیکولوجیکل ایسوسی ایشن''' دے تحت یا خود مختار طور تے کم کریندے ہن تے عوامی آگاہی مہماں وچ حصہ گھندے ہن۔
-* '''ڈاکٹر عبدالغفور روانی''' (پاکستان): کراچی نال تعلق رکھݨ والے ایں ماہر نفسیات نے ہپنو تھراپی کوں پاکستان وچ متعارف کراوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا۔ اوں دی کتاب "ہپنوسس: اک نفسیاتی علاج" اردو وچ ہک اہم حوالہ اے۔
+== ہور ݙیکھو ==
-* '''ڈاکٹر فرہاد تنہائی''' (ایران): تہران وچ مقیم ایں ہپنو تھراپسٹ نے ایرکسونین ہپنوسس کوں ایران وچ مقبول بنایا اتے کئی تربیتی ورکشاپاں دا انعقاد کیتا۔
+* [[رجعت ہپنوسس]]
-* '''پروفیسر ڈاکٹر محمد یوسف حلیمی''' (افغانستان/ایران): ہرات نال تعلق رکھݨ والے ایں ڈاکٹر نے طبّی ہپنوسس تے تحقیق کیتی اتے کابل یونیورسٹی وچ لیکچر ڈتے۔
+* [[نفسیات]]
-* '''ڈاکٹر ناہید عباس''' (پاکستان): لاہور دی ایں خاتون ہپنو تھراپسٹ نے عورتوں دے نفسیاتی مسائل، خاص طور تے ڈپریشن اتے بے چینی، دے علاج وچ ہپنوسس دے استعمال تے زور ڈتا۔
+* [[تنویم]]
-* '''سید جلال الدین آشنا''' (افغانستان): کابل وچ نفسیاتی مشیر دے طور تے کم کرݨ والے ایں شخص نے صدمے دے علاج وچ ہپنو تھراپی دے طریقے استعمال کیتے۔
+* [[تجویزی علاج]]
+* [[پاکستان سائیکولوجیکل ایسوسی ایشن]]
-== ایہ وی ویکھو
+[[Category:ہپنوسس]]
+[[Category:نفسیات]]