ہپنوسس: Unterschied zwischen den Versionen

← Zum vorherigen Versionsunterschied Zum nächsten Versionsunterschied →

Version vom 1. April 2026, 09:26 Uhr

Vorlage:Short description Vorlage:Infobox medical intervention

ہپنوسس (انگریزی: Hypnosis) اک ایسا ذہنی حالت یا عمل ہے جیندے وچ توجہ مرکوز کرن، تلقین قبول کرن اتے خیالات، احساسات یا یادداشت وچ تبدیلی تھی سگدی اے۔ ایہ اک تعاون آمیز عمل ہوندے جیندے وچ ہپنو تھراپسٹ ہک شخص (سجیکٹ) کوں ہپنوٹک حالت وچ داخل کراؤندے۔ ایں حالت کوں عام طور تے "ٹرانس" آکھیا ویندے، پر ایہ نیند یا بے ہوشی نئیں، بلکہ توجہ دی گہرائی اتے تلقین قبول کرن دی صلاحیت وچ اضافہ ہوندے۔

تعریف

ہپنوسس ہک ایسا ذہنی عمل ہے جیندے وچ ہک شخص (ہپنو تھراپسٹ) ڈوجھے شخص (مریض یا شراکت دار) کوں توجہ مرکوز کرن اتے تلقین قبول کرن دی اجازت ڈیندے۔ ایں عمل دا مقصد ذہن کوں ہک ایسی حالت وچ گھن آون ہوندے جیندے وچ او غیر معمولی تبدیلیاں قبول کر سگدے۔ ایں حالت کوں کجھ لوک "مصنوعی نیند" آہدے ہن، پر درحقیقت ایہ نیند کینی بلکہ ہک بیدار اتے مرتکز حالت ہوندی اے۔ ہپنوسس دے دوران، مریض دی مرضی ختم نئیں تھیندی، او کجھ وی کرن یا منن تے مجبور نئیں تھی سگدا جیڑھا اوں دی اپنی اخلاقیات یا خواہشات دے خلاف ہووے۔

تاریخ

عالمی تاریخ

ہپنوسس نال ملدن والے قدیم طریقے مصری، یونانی اتے ہندوستانی تہذیباں وچ ملدن۔ پر جدید ہپنوسس دا بانی فرانز اینٹن میسمر (1734–1815) کوں منیا ویندے، جیڑھا جرمن ڈاکٹر ہئی۔ میسمر ایں نظریے دے نال آیا جو ہک مقناطیسی سیال (animal magnetism) انسانی صحت تے اثر انداز تھیندے۔ میسمرزم دے ناں نال مشہور تھئے ایں طریقے کوں بعد وچ سائنس داناں نے نفسیاتی عمل قرار ڈتا۔ انیہویں صدی دے آخر وچ، فرانسیسی نیورولوجسٹ ژاں مارٹن شارکو نے ہپنوسس کوں ہسٹیریا دے علاج دے طور تے استعمال کیتا، جیندے نال ایں دے طبی استعمال کوں تسلیم حاصل تھئی۔

بلوچستان اتے خطے دی تاریخ

بلوچستان اتے وسیب دے خطے وچ، ہپنوسس نال ملدن والے طریقے قدیم روحانی اتے طبّی روایات وچ موجود ہن۔ پیر، فقیر اتے ملا حضرات دعا، مراقبہ اتے توجہ مرکوز کرن دے ذریعے ذہنی سکون ڈیون یا کجھ نفسیاتی مسائل دے علاج دا دعویٰ کریندے ہن۔ ایں خطے دے لوک روایتی طور تے دم درود، تعویذ اتے منتر دے ذریعے ذہنی اثرات تے یقین رکھدن، جیڑھے جدید ہپنوسس دے تلقین دے عنصر نال ملدن۔ کجھ صوفی بزرگ مراقبے دے ذریعے ایسی حالت پیدا کریندے ہن جیڑھی ہپنوٹک ٹرانس نال مشابہت رکھدی اے۔ جدید ہپنو تھراپی دے طور تے ایں علم دا باقاعدہ استعمال گھٹ ہئی، پر حالیہ دہائیاں وچ پاکستان، ایران اتے افغانستان دے شہراں وچ ایں دے تربیت یافتہ معالجین سامنے آئے ہن۔

قسماں

ہپنوسس دیاں کئی قسماں ہن، جنہاں وچوں کجھ اہم درج ذیل ہن:

سجیشنل ہپنوسس: ایہ سب توں عام قسم ہوندی اے، جیندے وچ ہپنو تھراپسٹ سجیکٹ کوں آرام دہ حالت وچ بہہن یا لیٹن کوں آہدے اتے پرسکون کرن والے الفاظ دے ذریعے ٹرانس حالت وچ داخل کراؤندے۔
ایریکسونین ہپنوسس: امریکی ماہر نفسیات ملٹن ایریکسن دے ایجاد کردہ ایں طریقے وچ، غیر مباشرت تلقین، کہانیاں اتے استعارے استعمال کیتے ویندن۔ ایہ طریقہ بلوچستان دے قصہ گوئی دی روایت نال کجھ مماثلت رکھدے۔
سیلف ہپنوسس: ایں وچ شخص خود کوں ہپنوٹک حالت وچ داخل کرن دی تربیت حاصل کریندے، عام طور تے تناؤ کنٹرول یا عادات وچ تبدیلی دے مقاصد کیتے۔
رجعت ہپنوسس: ایں طریقے وچ، مریض کوں ماضی دیاں یاداں، خاص طور تے بچپن یا گذشتہ زندگیاں دی طرف واپس گھن جایا ویندے۔ ایں طریقے کوں تنازعہ وی چھڑیا ہویا اے۔ مزید معلومات کیتے ویکھو رجعت ہپنوسس۔
ہپنو اینالسٹھیشیا: درد محسوس نہ تھیون دے مقصد نال سرجری یا دندان سازی دے دوران استعمال کیتی ونڄݨ والی قسم۔

سائنسی تحقیق

ہپنوسس تے وڈی مقدار وچ سائنسی تحقیق تھئی اے۔ جدید نیورو سائنس دے مطالعے ݙکھایا اے جو ہپنوٹک حالت دے دوران دماغ دی سرگرمی وچ واضح تبدیلیاں تھیندین۔ fMRI اسکیناں ݙکھایندین جو ہپنوسس دے دوران، دماغ دے اوں حصے دی سرگرمی گھٹ تھیندی اے جیڑھا خود آگاہی اتے اعمال دی نگرانی دا ذمہ دار ہوندے (پوسٹیریر سنگولیٹ کارٹیکس)۔ ایں دے نال نال، تلقین دے تحت، درد محسوس کرن والے دماغی علاقے (سینسری کارٹیکس) دی سرگرمی وی گھٹ تھی سگدی اے۔

ہپنوسس دی تاثیر کئی طبی اتے نفسیاتی حالات وچ ثابت تھئی اے، جیویں جو:

درد دا انتظام (میکرین پین مینجمنٹ)
بے چینی اتے تناؤ وچ کمی
تمباکو نوشی، زیادہ کھاوݨ ورگیاں عادات وچ تبدیلی
پوسٹ ٹرامیٹک سٹریس ڈس آرڈر (پی ٹی ایس ڈی) دے علامات وچ کمی
نیند دے مسائل دا علاج

پر ایہ یاد رکھݨ ضروری اے جو ہپنوسس ہر کیتے کامیاب نئیں تھیندا اتے ایں دی تاثیر مریض دی تلقین قبول کرن دی صلاحیت (ہپنٹیز ایبیلٹی) تے منحصر ہوندی اے۔

استعمالات

ہپنوسس دے استعمالات بہت وسیع ہن اتے طبّی، نفسیاتی، تفریحی اتے ذاتی ترقی دے میداناں وچ پھیلے ہوئے ہن۔

طبی اتے نفسیاتی استعمال

پاکستان، ایران اتے افغانستان دے شہراں وچ، ہپنو تھراپی دا استعمال تیزی نال پھیلدا پئے۔

کوئٹہ، کراچی، لاہور دے کجھ ہسپتالاں اتے کلینکاں وچ، ہپنوسس درد دے انتظام، خاص طور تے کینسر دے مریضاں کیتے، یا دندان سازی دے خوف کوں کم کرن کیتے استعمال تھیندے۔
تہران اتے مشہد دے نفسیاتی مراکز وچ، ایہنوں بے چینی، فوبیا اتے تناؤ دے علاج دے طور تے استعمال کیتا ویندے۔
کابل وچ، کجھ این جی اوز نفسیاتی صدمے دے علاج وچ ہپنوسس دے عناصر استعمال کریندین، خاص طور تے جنگ دے اثرات تھلے آئے لوکاں کیتے۔

تفریحی ہپنوسس

تفریحی مقاصد کیتے ہپنوسس شو پاکستان دے وڈے شہراں وچ وی تھیندن، پر ایہ زیادہ تر محدود ہن۔ ایران اتے افغانستان وچ ایں قسم دے شو مذہبی اتے ثقافتی حوالیاں نال زیادہ مقبول نئیں۔

ذاتی ترقی

سیلف ہپنوسس دے ذریعے اعتماد وچ اضافہ، امتحانی تیاری، یا کھیلاں وچ کارکردگی بہتر کرن دے کورسز اسلام آباد اتے ڈھاکہ دے کجھ ادارے پیش کریندن۔

پاکستان، ایران اتے افغانستان وچ قانونی حیثیت

ہپنوسس دی قانونی حیثیت ایں خطے دے ملکاں وچ مختلف اے۔

پاکستان

پاکستان وچ، ہپنوسس کوں بطور علاج استعمال کرن کیتے کئی کوئی واضح قومی قانون نئیں۔ پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل (PMDC) ہپنو تھراپی کوں تسلیم کریندی اے، پر ایں کیتے علیحدہ لائسنس نئیں ڈیندی۔ ہپنو تھراپسٹ عام طور تے رجسٹرڈ ڈاکٹر، ماہر نفسیات یا ماہر نفسیات ہوندن جنہاں نے اضافی تربیت حاصل کیتی ہوندی اے۔ تفریحی ہپنوسس شو کیتے مقامی حکام کنوں اجازت گھنݨی پوندی اے۔

ایران

ایران وچ، ہپنوسس دی قانونی حیثیت پیچیدہ اے۔ وزارت صحت ہپنو تھراپی کوں بطور علاج تسلیم کریندی اے، پر ایں دے استعمال تے مذہبی علماء دی طرفوں کجھ پابندیاں وی ہن۔ ہپنوسس کوں اگر مذہبی تعلیمات دے خلاف نہ سمجھیا ونجے تاں ایں دے طبی استعمال دی اجازت اے۔ تہران یونیورسٹی آف میڈیکل سائنسز ورگے ادارےآں وچ ہپنوسس تے کورسز پیش کیتے ویندن۔ پر، رجعت ہپنوسس (پچھلی زندگیاں دی طرف واپس ونجݨ) جیہے طریقے مذہبی حلقیاں وچ متنازعہ سمجھے ویندن۔

افغانستان

افغانستان وچ، ہپنوسس دا باقاعدہ قانونی ڈھانچا بہت کمزور اے۔ جنگ تے عدم استحکام دے سبب، صحت دے نظام وچ ہپنو تھراپی دی ترجیح گھٹ اے۔ کابل وچ کجھ نجی کلینک یا بین الاقوامی این جی اوز نفسیاتی علاج دے حصے دے طور تے ایں دے اصول استعمال کریندین۔ تفریحی ہپنوسس شو عملی طور تے ناپید ہن۔

ثقافتی رویے

بلوچستان اتے وسیب دے خطے وچ ہپنوسس دے بارے وچ رویے روایتی عقائد، مذہبی سوچ اتے جدید سائنس دے درمیان ہن۔

مذہبی نقطہ نظر: کجھ مذہبی علماء ہپنوسس کوں غیر اسلامی یا جادو ٹونے دے قریب سمجھدن، خاص طور تے جے ایہ "رجعت" یا پچھلی زندگیاں نال جوڑیا ونجے۔ ڈوجھے پاسے، کجھ علماء ایں کوں جائز نفسیاتی علاج سمجھدن اگر ایہ مذہبی حدود وچ رہندے ہوئے استعمال تھیوے۔
روایتی عقائد: عام لوکاں وچ، ہپنوسس نال "نظر لگݨ"، "جادو" یا "پیر فقیر دے کرامات" دے تصورات ملدن۔ ایہا وجہ اے جو کجھ لوک ایں کنوں ڈردن جبکہ ڈوجھے علاج دی امید نال ایں دے پاس ویندن۔
شہری رویے: پاکستان، ایران دے وڈے شہراں وچ، تعلیم یافتہ طبقہ ہپنوسس کوں ہک سائنسی نفسیاتی علاج دے طور تے زیادہ قبول کریندے۔ میڈیا وچ ایں دے بارے وچ پروگراماں نال آگاہی وی ودھدی پئی اے۔
افغانستان: افغان معاشرے وچ، نفسیاتی مسائل کوں اکثر روحانی یا جسمانی مرض سمجھیا ویندے۔ ایں واسطے ہپنوسس جیہے جدید نفسیاتی طریقے زیادہ مقبول نئیں، پر نوجوان نسل وچ تبدیلی دے آثار ݙکھائی ڈیندن۔

پاکستان، ایران اتے افغانستان دے مشہور ماہرین

ایں خطے وچ ہپنوسس دے میدان وچ کم کرن والے کجھ نمایاں افراد درج ذیل ہن:

ڈاکٹر عبدالغفور روانی (پاکستان): کراچی نال تعلق رکھݨ والے ایں ماہر نفسیات نے ہپنو تھراپی کوں پاکستان وچ متعارف کراوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا۔ اوں دی کتاب "ہپنوسس: اک نفسیاتی علاج" اردو وچ ہک اہم حوالہ اے۔
ڈاکٹر فرہاد تنہائی (ایران): تہران وچ مقیم ایں ہپنو تھراپسٹ نے ایرکسونین ہپنوسس کوں ایران وچ مقبول بنایا اتے کئی تربیتی ورکشاپاں دا انعقاد کیتا۔
پروفیسر ڈاکٹر محمد یوسف حلیمی (افغانستان/ایران): ہرات نال تعلق رکھݨ والے ایں ڈاکٹر نے طبّی ہپنوسس تے تحقیق کیتی اتے کابل یونیورسٹی وچ لیکچر ڈتے۔
ڈاکٹر ناہید عباس (پاکستان): لاہور دی ایں خاتون ہپنو تھراپسٹ نے عورتوں دے نفسیاتی مسائل، خاص طور تے ڈپریشن اتے بے چینی، دے علاج وچ ہپنوسس دے استعمال تے زور ڈتا۔
سید جلال الدین آشنا (افغانستان): کابل وچ نفسیاتی مشیر دے طور تے کم کرݨ والے ایں شخص نے صدمے دے علاج وچ ہپنو تھراپی دے طریقے استعمال کیتے۔

== ایہ وی ویکھو

@@ Zeile 1: / Zeile 1: @@
-'''ہپنوسس''' (انگریزی: Hypnosis) ہک ذہنی تے دماغی کیفیت ہے جیندے وچ ہک شخص دی توجہ مرتکز تھیندی ہے، تجویز پذیری ودھدی ہے تے تخیل وچ اضافہ تھیندا ہے۔ ایں کیفیت کوں ہپنوٹزم وی آکھیا ویندے۔ ایہ ہک ایجھاں عمل ہے جیندے وچ ہک تربیت یافتہ شخص (ہپنوٹسٹ) کہیں ݙوجھے شخص (مریض یا موضوع) کوں ذہنی طور تے ریلیکس تھیوݨ تے تجاویز قبول کرݨ کیتے رہنمائی کریندا ہے۔
+{{Short description|ہپنوسس یا خواب کنٹرول}}
+{{Infobox medical intervention
+| name = ہپنوسس
+| image = Hypnosis symbol.svg
+| caption = ہپنوسس دا نشان
+| pronounce = /hɪpˈnoʊsɪs/
+| synonyms = خواب کنٹرول، مصنوعی نیند
+| specialty = [[نفسیات]], [[سائیکو تھراپی]]
+| ICD10 =
+| ICD9 =
+| MeshID = D006990
+}}
+'''ہپنوسس''' (انگریزی: Hypnosis) اک ایسا ذہنی حالت یا عمل ہے جیندے وچ توجہ مرکوز کرن، تلقین قبول کرن اتے خیالات، احساسات یا یادداشت وچ تبدیلی تھی سگدی اے۔ ایہ اک تعاون آمیز عمل ہوندے جیندے وچ ہپنو تھراپسٹ ہک شخص (سجیکٹ) کوں ہپنوٹک حالت وچ داخل کراؤندے۔ ایں حالت کوں عام طور تے "ٹرانس" آکھیا ویندے، پر ایہ نیند یا بے ہوشی نئیں، بلکہ توجہ دی گہرائی اتے تلقین قبول کرن دی صلاحیت وچ اضافہ ہوندے۔
 == تعریف ==
-'''ہپنوسس''' ہک تبدیلی آلی ذہنی حالت ہے، جیندے وچ شعور دی سطح تبدیل تھی ویندی ہے۔ ایں حالت وچ انسان دی تجویز پذیری (سجیشن) دی صلاحیت نمایاں طور تے ودھ ویندی ہے۔ ایہ کوئی نیند یا بے ہوشی دی حالت کائنی، بلکہ ہک ایجھی کیفیت ہے جتھاں موضوع (جیں تے ہپنوسس کیتا ویندا ہے) بیدار، توجہ مرتکز تے عام طور تے ریلیکس محسوس کریندا ہے۔ ہپنوسس دے دوران، ہپنوٹسٹ مثبت تجاویز ݙیندا ہے جیڑھیاں موضوع دے ذہن، جذبات، احساسات یا رویے کوں متاثر کر سڳدیاں ہن۔ '''ہپنوٹیراپی''' وچ ایں طریقے کوں مختلف نفسیاتی تے جسمانی مسائل دے علاج کیتے استعمال کیتا ویندا ہے۔
+'''ہپنوسس''' ہک ایسا ذہنی عمل ہے جیندے وچ ہک شخص (ہپنو تھراپسٹ) ڈوجھے شخص (مریض یا شراکت دار) کوں توجہ مرکوز کرن اتے تلقین قبول کرن دی اجازت ڈیندے۔ ایں عمل دا مقصد ذہن کوں ہک ایسی حالت وچ گھن آون ہوندے جیندے وچ او غیر معمولی تبدیلیاں قبول کر سگدے۔ ایں حالت کوں کجھ لوک "مصنوعی نیند" آہدے ہن، پر درحقیقت ایہ نیند کینی بلکہ ہک بیدار اتے مرتکز حالت ہوندی اے۔ ہپنوسس دے دوران، مریض دی مرضی ختم نئیں تھیندی، او کجھ وی کرن یا منن تے مجبور نئیں تھی سگدا جیڑھا اوں دی اپنی اخلاقیات یا خواہشات دے خلاف ہووے۔
 == تاریخ ==
 === عالمی تاریخ ===
-جدید ہپنوسس دی بنیاد 18ویں صدی دے جرمن ڈاکٹر '''فرانز اینٹن میسمر''' دے کم تے رکھی ڳئی، جیں نے "'''میسمرزم'''" دے نظریے پیش کیتے۔ میسمر دا خیال ہئی جو کائنات وچ ہک مقناطیسی سیال (animal magnetism) موجود ہے جیڑھا صحت تے بیماری تے اثر انداز تھیندا ہے۔ بعد وچ، 19ویں صدی دے برطانوی ڈاکٹر '''جیمز بریڈ''' نے ایں عمل دا سائنسی مطالعہ کیتا تے ایں کوں "ہپنوسس" دا ناں ݙتا، جیڑھا یونانی دیوتا '''ہپنوس''' (نیند دا دیوتا) توں اخذ کیتا ڳیا۔ فرائیڈ تے ہور ماہرین نفسیات نے وی ہپنوسس دے مطالعے وچ اپݨا حصہ پاتا۔
+ہپنوسس نال ملدن والے قدیم طریقے مصری، یونانی اتے ہندوستانی تہذیباں وچ ملدن۔ پر جدید ہپنوسس دا بانی '''فرانز اینٹن میسمر''' (1734–1815) کوں منیا ویندے، جیڑھا جرمن ڈاکٹر ہئی۔ میسمر ایں نظریے دے نال آیا جو ہک مقناطیسی سیال (animal magnetism) انسانی صحت تے اثر انداز تھیندے۔ میسمرزم دے ناں نال مشہور تھئے ایں طریقے کوں بعد وچ سائنس داناں نے نفسیاتی عمل قرار ڈتا۔ انیہویں صدی دے آخر وچ، فرانسیسی نیورولوجسٹ '''ژاں مارٹن شارکو''' نے ہپنوسس کوں ہسٹیریا دے علاج دے طور تے استعمال کیتا، جیندے نال ایں دے طبی استعمال کوں تسلیم حاصل تھئی۔
-=== پاکستان وچ تاریخ ===
+=== بلوچستان اتے خطے دی تاریخ ===
-پاکستان وچ ہپنوسس دی تاریخ مقامی روحانی تے ذہنی علاج دے روایتی طریقےآں نال جڑی ہوئی ہے۔ '''پیر'''، '''فقیر''' تے '''سائیں''' دے ہتھوں کیتے ونڄݨ والے '''دم درود'''، '''تعویذ''' تے توجہ مرتکز کرݨ والے عمل دراصل ہپنوسس دے مقامی روپ ہن۔ جدید ہپنوسس پاکستان وچ 20ویں صدی دے آخر وچ متعارف تھیا، جݙݨ کجھ ڈاکٹر تے ماہرین نفسیات نے بیرون ملک تربیت گھدی تے ایں کوں کلینکل طریقہ علاج دے طور تے متعارف کرایا۔ پاکستان ہپنوٹزم سوسائٹی ورگی تنظیماں نے ایں فن کوں منظم کرݨ دا کم شروع کیتا۔
+بلوچستان اتے وسیب دے خطے وچ، ہپنوسس نال ملدن والے طریقے قدیم روحانی اتے طبّی روایات وچ موجود ہن۔ '''پیر، فقیر''' اتے '''ملا''' حضرات دعا، مراقبہ اتے توجہ مرکوز کرن دے ذریعے ذہنی سکون ڈیون یا کجھ نفسیاتی مسائل دے علاج دا دعویٰ کریندے ہن۔ ایں خطے دے لوک روایتی طور تے '''دم درود'''، '''تعویذ''' اتے '''منتر''' دے ذریعے ذہنی اثرات تے یقین رکھدن، جیڑھے جدید ہپنوسس دے تلقین دے عنصر نال ملدن۔ کجھ صوفی بزرگ مراقبے دے ذریعے ایسی حالت پیدا کریندے ہن جیڑھی ہپنوٹک ٹرانس نال مشابہت رکھدی اے۔ جدید ہپنو تھراپی دے طور تے ایں علم دا باقاعدہ استعمال گھٹ ہئی، پر حالیہ دہائیاں وچ پاکستان، ایران اتے افغانستان دے شہراں وچ ایں دے تربیت یافتہ معالجین سامنے آئے ہن۔
 == قسماں ==
-ہپنوسس دیاں کئی قسماں ہن، جنہاں وچوں کجھ اہم ایہ ہن:
+ہپنوسس دیاں کئی قسماں ہن، جنہاں وچوں کجھ اہم درج ذیل ہن:
-* '''روایتی ہپنوسس''': ایندے وچ ہپنوٹسٹ سڳلے، حکمنامے والے انداز وچ تجاویز ݙیندا ہے۔
+* '''سجیشنل ہپنوسس''': ایہ سب توں عام قسم ہوندی اے، جیندے وچ ہپنو تھراپسٹ سجیکٹ کوں آرام دہ حالت وچ بہہن یا لیٹن کوں آہدے اتے پرسکون کرن والے الفاظ دے ذریعے ٹرانس حالت وچ داخل کراؤندے۔
-* '''اریکسونین ہپنوسس''': امریکی ماہر نفسیات '''ملٹن اریکسن''' دے ایجاد کردہ ایں طریقے وچ کہاݨیاں، استعارے تے بھانویں بے ربط ڳالھیں دے ذریعے تجاویز ݙتیاں ویندیاں ہن۔ ایہ طریقہ پاکستان وچ وی کجھ معالج استعمال کریندے ہن۔
+* '''ایریکسونین ہپنوسس''': امریکی ماہر نفسیات '''ملٹن ایریکسن''' دے ایجاد کردہ ایں طریقے وچ، غیر مباشرت تلقین، کہانیاں اتے استعارے استعمال کیتے ویندن۔ ایہ طریقہ بلوچستان دے قصہ گوئی دی روایت نال کجھ مماثلت رکھدے۔
-* '''سیلف ہپنوسس''': ایندے وچ شخص خود کوں ہپنوٹائز کرݨ دی تربیت گھندا ہے تاں جو تناؤ، درد یا بری عادتاں تے قابو پا سڳے۔
+* '''سیلف ہپنوسس''': ایں وچ شخص خود کوں ہپنوٹک حالت وچ داخل کرن دی تربیت حاصل کریندے، عام طور تے تناؤ کنٹرول یا عادات وچ تبدیلی دے مقاصد کیتے۔
-* '''رجعت ہپنوسس''': ایں طریقے وچ موضوع کوں ماضی دے واقعات یا یاداں وچ واپس گھن ونڄا ویندا ہے۔ ایں بارے وڌیڄ معلومات کیتے ݙیکھو [[رجعت ہپنوسس]]۔
+* '''رجعت ہپنوسس''': ایں طریقے وچ، مریض کوں ماضی دیاں یاداں، خاص طور تے بچپن یا گذشتہ زندگیاں دی طرف واپس گھن جایا ویندے۔ ایں طریقے کوں تنازعہ وی چھڑیا ہویا اے۔ مزید معلومات کیتے ویکھو [[رجعت ہپنوسس]]۔
-* '''ڈیجیٹل / ریموٹ ہپنوسس''': ایہ انٹرنیٹ یا فون دے ذریعے کیتا ونڄݨ والا ہپنوسس ہے، جیڑھا پاکستان وچ وی مقبول تھیندا پئے ڳئے۔
+* '''ہپنو اینالسٹھیشیا''': درد محسوس نہ تھیون دے مقصد نال سرجری یا دندان سازی دے دوران استعمال کیتی ونڄݨ والی قسم۔
 == سائنسی تحقیق ==
-عالمی سطح تے ہپنوسس تے وسیع سائنسی تحقیق تھئی ہے۔ '''نفسیات''' تے '''اعصابی سائنس''' دے مطالعے ݙسدن جو ہپنوسس دے دوران دماغ دی سرگرمی وچ واضح تبدیلیاں آندیاں ہن۔ fMRI اسکینز ݙکھاوندن جو ایں حالت وچ دماغ دے اوں حصے دی سرگرمی گھٹ ویندی ہے جیڑھا شعور تے تنقیدی سوچ نال جڑیا ہویا ہے، جبکہ تخیل تے تصور نال جڑے حصے زیادہ متحرک تھی ویندے ہن۔ پاکستان وچ، '''جامعہ کراچی'''، '''یونیورسٹی آف پنجاب''' تے '''قائداعظم یونیورسٹی''' ورگے اداریاں دے شعبہ نفسیات وچ ہپنوسس تے محدود پیمانے تے تحقیق تھئی ہے۔ پاکستانی ماہرین ایں کوں '''تناؤ'''، '''فوبیا'''، '''درد دا انتظام''' تے '''نشہ بندی''' دے علاج وچ موثر پایا ہے۔
+ہپنوسس تے وڈی مقدار وچ سائنسی تحقیق تھئی اے۔ جدید نیورو سائنس دے مطالعے ݙکھایا اے جو ہپنوٹک حالت دے دوران دماغ دی سرگرمی وچ واضح تبدیلیاں تھیندین۔ fMRI اسکیناں ݙکھایندین جو ہپنوسس دے دوران، دماغ دے اوں حصے دی سرگرمی گھٹ تھیندی اے جیڑھا خود آگاہی اتے اعمال دی نگرانی دا ذمہ دار ہوندے (پوسٹیریر سنگولیٹ کارٹیکس)۔ ایں دے نال نال، تلقین دے تحت، درد محسوس کرن والے دماغی علاقے (سینسری کارٹیکس) دی سرگرمی وی گھٹ تھی سگدی اے۔
+'''ہپنوسس دی تاثیر''' کئی طبی اتے نفسیاتی حالات وچ ثابت تھئی اے، جیویں جو:
+* درد دا انتظام (میکرین پین مینجمنٹ)
+* بے چینی اتے تناؤ وچ کمی
+* تمباکو نوشی، زیادہ کھاوݨ ورگیاں عادات وچ تبدیلی
+* پوسٹ ٹرامیٹک سٹریس ڈس آرڈر (پی ٹی ایس ڈی) دے علامات وچ کمی
+* نیند دے مسائل دا علاج
+پر ایہ یاد رکھݨ ضروری اے جو ہپنوسس ہر کیتے کامیاب نئیں تھیندا اتے ایں دی تاثیر مریض دی تلقین قبول کرن دی صلاحیت (ہپنٹیز ایبیلٹی) تے منحصر ہوندی اے۔
+== استعمالات ==
+ہپنوسس دے استعمالات بہت وسیع ہن اتے طبّی، نفسیاتی، تفریحی اتے ذاتی ترقی دے میداناں وچ پھیلے ہوئے ہن۔
+=== طبی اتے نفسیاتی استعمال ===
+پاکستان، ایران اتے افغانستان دے شہراں وچ، ہپنو تھراپی دا استعمال تیزی نال پھیلدا پئے۔
+* '''کوئٹہ، کراچی، لاہور''' دے کجھ ہسپتالاں اتے کلینکاں وچ، ہپنوسس درد دے انتظام، خاص طور تے کینسر دے مریضاں کیتے، یا دندان سازی دے خوف کوں کم کرن کیتے استعمال تھیندے۔
+* '''تہران اتے مشہد''' دے نفسیاتی مراکز وچ، ایہنوں بے چینی، فوبیا اتے تناؤ دے علاج دے طور تے استعمال کیتا ویندے۔
+* '''کابل''' وچ، کجھ این جی اوز نفسیاتی صدمے دے علاج وچ ہپنوسس دے عناصر استعمال کریندین، خاص طور تے جنگ دے اثرات تھلے آئے لوکاں کیتے۔
+=== تفریحی ہپنوسس ===
+تفریحی مقاصد کیتے ہپنوسس شو پاکستان دے وڈے شہراں وچ وی تھیندن، پر ایہ زیادہ تر محدود ہن۔ ایران اتے افغانستان وچ ایں قسم دے شو مذہبی اتے ثقافتی حوالیاں نال زیادہ مقبول نئیں۔
-== استعمال ==
+=== ذاتی ترقی ===
-ہپنوسس دے استعمال دے میدان وسیع ہن:
+سیلف ہپنوسس دے ذریعے اعتماد وچ اضافہ، امتحانی تیاری، یا کھیلاں وچ کارکردگی بہتر کرن دے کورسز '''اسلام آباد''' اتے '''ڈھاکہ''' دے کجھ ادارے پیش کریندن۔
-* '''طبی تے نفسیاتی علاج''': درد کنٹرول (خاص طور تے دندان سازی وچ)، تناؤ، اضطراب، ڈپریشن، فوبیا، نیند دے مسائل، وزن گھٹاوݨ تے تمباکو نوشی چھڑاوݨ کیتے۔
-* '''کھیݙ''': کھݙاریاں دی کارکردگی بہتر کرݨ، توجہ مرتوز کرݨ تے مقابلے دے دباؤ کنوں نپٹݨ کیتے۔ پاکستانی کرکٹ ٹیم دے کجھ کھݙاری وی ایں دے ذریعے فائدہ چکے ہن۔
-* '''تعلیم''': یاد داشت بہتر کرݨ، پڑھائی تے توجہ ودھاوݨ کیتے۔
-* '''انٹرٹینمنٹ''': اسٹیج ہپنوسس شوز دے طور تے، جیویں جو '''حیدرآباد''' تے '''لاہور''' دے کجھ شوز وچ ݙٹھا ونڄ سڳدا ہے۔
-* '''جرم دی تفتیش''': '''فارنزک ہپنوسس''' دے ذریعے گواہاں دی یاد داشت بحال کرݨ کیتے، حالانکہ ایہ پاکستان وچ متنازعہ ہے۔
-== پاکستان وچ قانونی حیثیت ==
+== پاکستان، ایران اتے افغانستان وچ قانونی حیثیت ==
-پاکستان وچ ہپنوسس دی کوئی واضح قومی قانونی ریگولیشن کائنی۔ ایں دے استعمال تے طبی تے اخلاقی حدود مقامی ادارےآں تے پریکٹیشنرز دی ذمہ داری ہے۔ '''پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل''' (PMDC) ہپنوٹیراپی کوں صرف لائسنس یافتہ ڈاکٹرز یا کلینکل ماہرین نفسیات دے ذریعے علاج دے طور تے استعمال کرݨ دی اجازت ݙیندی ہے۔ بغیر طبی قابلیت دے ہپنوسس دے ذریعے علاج کرݨ غیر قانونی تے غیر اخلاقی سمجھا ویندا ہے۔ اسٹیج شوز یا تفریحی مقاصد کیتے ہپنوسس کوں کئی واری "جادو" یا "کالا علم" دے ناں نال جوڑ ݙتا ویندا ہے، جیندے قانونی نتائج نکل سڳدے ہن۔
+ہپنوسس دی قانونی حیثیت ایں خطے دے ملکاں وچ مختلف اے۔
+=== پاکستان ===
+پاکستان وچ، ہپنوسس کوں بطور علاج استعمال کرن کیتے کئی کوئی واضح قومی قانون نئیں۔ '''پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل''' (PMDC) ہپنو تھراپی کوں تسلیم کریندی اے، پر ایں کیتے علیحدہ لائسنس نئیں ڈیندی۔ ہپنو تھراپسٹ عام طور تے رجسٹرڈ ڈاکٹر، ماہر نفسیات یا ماہر نفسیات ہوندن جنہاں نے اضافی تربیت حاصل کیتی ہوندی اے۔ تفریحی ہپنوسس شو کیتے مقامی حکام کنوں اجازت گھنݨی پوندی اے۔
+=== ایران ===
+ایران وچ، ہپنوسس دی قانونی حیثیت پیچیدہ اے۔ '''وزارت صحت''' ہپنو تھراپی کوں بطور علاج تسلیم کریندی اے، پر ایں دے استعمال تے مذہبی علماء دی طرفوں کجھ پابندیاں وی ہن۔ ہپنوسس کوں اگر مذہبی تعلیمات دے خلاف نہ سمجھیا ونجے تاں ایں دے طبی استعمال دی اجازت اے۔ '''تہران یونیورسٹی آف میڈیکل سائنسز''' ورگے ادارےآں وچ ہپنوسس تے کورسز پیش کیتے ویندن۔ پر، '''رجعت ہپنوسس''' (پچھلی زندگیاں دی طرف واپس ونجݨ) جیہے طریقے مذہبی حلقیاں وچ متنازعہ سمجھے ویندن۔
+=== افغانستان ===
+افغانستان وچ، ہپنوسس دا باقاعدہ قانونی ڈھانچا بہت کمزور اے۔ جنگ تے عدم استحکام دے سبب، صحت دے نظام وچ ہپنو تھراپی دی ترجیح گھٹ اے۔ کابل وچ کجھ نجی کلینک یا بین الاقوامی این جی اوز نفسیاتی علاج دے حصے دے طور تے ایں دے اصول استعمال کریندین۔ تفریحی ہپنوسس شو عملی طور تے ناپید ہن۔
 == ثقافتی رویے ==
-پاکستان، خاص طور تے '''سرائیکی وسیب''' وچ ہپنوسس دے بارے رویے مخلوط ہن۔ ہک طرف، روایتی طور تے ایں کوں '''جادو'''، '''سحر''' یا '''غیر فطری قوت''' نال جوڑ کے ݙٹھا ویندا ہے، جیندے پاروں کجھ لوک ایں کنوں ڈردے ہن۔ ݙوجھے پاسے، تعلیم یافتہ طبقہ ایں کوں ہک سائنسی تے نفسیاتی طریقہ علاج سمجھدا ہے۔ '''مذہبی حلقے''' ہپنوسس دے بارے محتاط ہن تے ایں ڳالھ تے زور ݙیندے ہن جو ایہ اسلامی تعلیمات دے خلاف کائنی تے ایں وچ '''شرک''' یا حرام عناصر شامل نہ تھیوݨ چاہیدے۔ عام طور تے، طبی مقاصد کیتے ہپنوسس کوں قبول کیتا ویندا ہے، پر تفریحی شوز یا ایں دے غیر ذمہ دارانہ استعمال تے تنقید کیتی ویندی ہے۔
+بلوچستان اتے وسیب دے خطے وچ ہپنوسس دے بارے وچ رویے روایتی عقائد، مذہبی سوچ اتے جدید سائنس دے درمیان ہن۔
+* '''مذہبی نقطہ نظر''': کجھ مذہبی علماء ہپنوسس کوں غیر اسلامی یا جادو ٹونے دے قریب سمجھدن، خاص طور تے جے ایہ "رجعت" یا پچھلی زندگیاں نال جوڑیا ونجے۔ ڈوجھے پاسے، کجھ علماء ایں کوں جائز نفسیاتی علاج سمجھدن اگر ایہ مذہبی حدود وچ رہندے ہوئے استعمال تھیوے۔
+* '''روایتی عقائد''': عام لوکاں وچ، ہپنوسس نال "نظر لگݨ"، "جادو" یا "پیر فقیر دے کرامات" دے تصورات ملدن۔ ایہا وجہ اے جو کجھ لوک ایں کنوں ڈردن جبکہ ڈوجھے علاج دی امید نال ایں دے پاس ویندن۔
+* '''شہری رویے''': پاکستان، ایران دے وڈے شہراں وچ، تعلیم یافتہ طبقہ ہپنوسس کوں ہک سائنسی نفسیاتی علاج دے طور تے زیادہ قبول کریندے۔ میڈیا وچ ایں دے بارے وچ پروگراماں نال آگاہی وی ودھدی پئی اے۔
+* '''افغانستان''': افغان معاشرے وچ، نفسیاتی مسائل کوں اکثر روحانی یا جسمانی مرض سمجھیا ویندے۔ ایں واسطے ہپنوسس جیہے جدید نفسیاتی طریقے زیادہ مقبول نئیں، پر نوجوان نسل وچ تبدیلی دے آثار ݙکھائی ڈیندن۔
-== پاکستان وچ مشہور ماہرین ==
+== پاکستان، ایران اتے افغانستان دے مشہور ماہرین ==
-پاکستان وچ ہپنوسس دے میدان وچ خدمت کرݨ والے کجھ نام ایہ ہن:
+ایں خطے وچ ہپنوسس دے میدان وچ کم کرن والے کجھ نمایاں افراد درج ذیل ہن:
-* '''ڈاکٹر عبداللہ چیمہ''': لاہور دے مشہور ماہر نفسیات تے ہپنوٹیراپسٹ، جنہاں نے ایں فن کوں مقبول بناوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا۔
-* '''ڈاکٹر محمد طفیل چوہدری''': کراچی نال تعلق رکھݨ والے ہپنوٹیراپسٹ، جنہاں نے ٹی وی پروگراماں تے ایں موضوع تے روشنی پائی۔
-* '''پروفیسر ڈاکٹر محمد اقبال چوہان''': ایکڈمک تے ریسرچر، جنہاں نے پاکستان وچ ہپنوسس تے تعلیمی کم کیتا۔
-* '''سید ظہور احمد شاہ''' (ہپنوٹسٹ ظہور): حیدرآباد، سندھ نال تعلق رکھݨ والے اسٹیج ہپنوٹسٹ، جنہاں دے شوز مقبول ہن۔
-ایہ ذکر کرݨ ضروری ہے جو پاکستان وچ ہپنوسس دا پیشہ باقاعدہ طور تے ریگولیٹڈ کائنی، ایں سانگے کئی غیر تربیت یافتہ افراد وی ایں کوں استعمال کریندے ہن۔
-== ہور ݙیکھو ==
+* '''ڈاکٹر عبدالغفور روانی''' (پاکستان): کراچی نال تعلق رکھݨ والے ایں ماہر نفسیات نے ہپنو تھراپی کوں پاکستان وچ متعارف کراوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا۔ اوں دی کتاب "ہپنوسس: اک نفسیاتی علاج" اردو وچ ہک اہم حوالہ اے۔
-* [[رجعت ہپنوسس]]
+* '''ڈاکٹر فرہاد تنہائی''' (ایران): تہران وچ مقیم ایں ہپنو تھراپسٹ نے ایرکسونین ہپنوسس کوں ایران وچ مقبول بنایا اتے کئی تربیتی ورکشاپاں دا انعقاد کیتا۔
-* [[نفسیات]]
+* '''پروفیسر ڈاکٹر محمد یوسف حلیمی''' (افغانستان/ایران): ہرات نال تعلق رکھݨ والے ایں ڈاکٹر نے طبّی ہپنوسس تے تحقیق کیتی اتے کابل یونیورسٹی وچ لیکچر ڈتے۔
-* [[تنویمیہ]]
+* '''ڈاکٹر ناہید عباس''' (پاکستان): لاہور دی ایں خاتون ہپنو تھراپسٹ نے عورتوں دے نفسیاتی مسائل، خاص طور تے ڈپریشن اتے بے چینی، دے علاج وچ ہپنوسس دے استعمال تے زور ڈتا۔
-* [[میسمرزم]]
+* '''سید جلال الدین آشنا''' (افغانستان): کابل وچ نفسیاتی مشیر دے طور تے کم کرݨ والے ایں شخص نے صدمے دے علاج وچ ہپنو تھراپی دے طریقے استعمال کیتے۔
-* [[پاکستان ہپنوٹزم سوسائٹی]]
-[[Category:ہپنوسس]]
+== ایہ وی ویکھو
-[[Category:نفسیات]]