هیپنۆزی پاشگەڕان
هیپنۆزی ڕێگڕەوی یان هیپنۆزی گەڕانەوە بۆ ژیانی پێشوو (بە ئینگلیزی: Past Life Regression) جۆرێک لە هیپنۆزی چارەسەرییە کە تێیدا کەسێک لە ژێر کاریگەرییەکی گەورەدا دەخرێتەوە بۆ گەڕانەوە بۆ بیرەوەرییە وەهمییەکانی ژیانێک پێش لەدایکبوونی خۆی. ئەم تەکنیکە بە شێوەیەکی گشتی لەلایەن هیپنۆتێراپیستەکانەوە بەکاردەهێنرێت بۆ دۆزینەوەی ڕەگی کێشە دەروونییەکان وەک ترسە نەزانراوەکان، پەیوەندییە قورسەکان، یان نەخۆشییە جەستەیییە نەزانراوەکان و پێیان وایە ڕەنگە سەرچاوەکەی لە ڕووداوێکی ژیانی پێشووەوە بێت.
پێناسە
هیپنۆزی ڕێگڕەوی پرۆسەیەکی تایبەتی هیپنۆتێراپییە کە ئامانجی گەڕاندنەوەی بیرەوەرییە نادیارەکانی کەسێکە، نایابە بۆ ماوەیەکی کەم لە ژیانی ئێستا (وەک منداڵی) یان بۆ ماوەیەکی زۆر بۆ ئەوەی کە پێی دەوترێت ژیانی پێشوو. لەم بارودۆخەدا، کەسەکە (هیپنۆتیزمکراوەکە) دەچێتە دۆخێکی ئارام و وریاکەرەوە، کە تێیدا وەسفەری دەروون دەکات بۆ وێنە و هەست و بیرەوەرییەکانی کە پەیوەندییان بە کاتێکی دیاریکراوەوە هەیە. لایەنگرانی ئەم تەکنیکە باوەڕیان وایە کە زۆربەی کێشە دەروونییەکانی مرۆڤ ڕەنگیان لە ئەزموونە نەخوازراوەکانی ڕابردووەوە هەیە و بە گەڕانەوە بۆ سەرچاوەکە و تێگەیشتن لەو ڕووداوانە، دەتوانرێت چارەسەرییان بکرێت.
مێژوو
چەمکی گەڕانەوە بۆ ژیانی پێشوو لە ناوەڕۆکی هیپنۆزدا مێژوویەکی درێژی هەیە، بەڵام لە سەدەی بیستەمدا بوو بە بابەتێکی بەناوبانگ لە بواری دەروونناسیی جیاوازدا.
- مۆری بێرنستاین: یەکەم کەس بوو کە ئەم بابەتەی بە شێوەیەکی فراوان بڵاوکردەوە. کتێبی بە ناوی "گەشتێک بۆ شاری پێشووت" (The Search for Bridey Murphy) لە ساڵی ١٩٥٦دا بڵاوکردەوە کە تێیدا چیرۆکی هیپنۆزکردنی ژنێکی ئەمریکی بە ناوی ڕۆت سیمۆنس دەگێڕێتەوە کە لە ژێر هیپنۆزدا وەک ژنێکی ئێرلەندی لە سەدەی نۆزدەهەمدا دەردەکەوێت. ئەم کتێبە بووە هۆی سەرنجڕاکێشانی گشتی بۆ بابەتی ژیانی پێشوو لە جیهانی ڕۆژاوا.
- برایان وێیس: پزیشکێکی دەروونناسی ئەمریکی بوو کە کارەکەی بووە هۆی گەشەسەندنی بەرچاوی ئەم بوارە. لە کتێبی بەناوبانگی "زۆر کۆن، زۆر خۆشەویست" (Many Lives, Many Masters) لە ساڵی ١٩٨٨دا، چیرۆکی چارەسەری نەخۆشێکی بە ناوی کاترین دەگێڕێتەوە کە لە ژێر هیپنۆزدا چەندین ژیانی پێشووی خۆی بەدەست هێناوە. وێیس باوەڕی وایە کە ئەم ئەزموونانە ڕێگایەکن بۆ چارەسەری کێشە دەروونییەکان و تێگەیشتن لە مانای ڕاستەقینەی ژیان.
- مایکڵ نیوتن: لە بوارێکی تایبەتتردا کاری کردووە کە پێی دەوترێ گەڕانەوە بۆ نێوان ژیانەکان (Life Between Lives یان LBL). نیوتن تەکنیکێکی داھێناوە بۆ گەڕاندنەوەی کەسەکە بۆ ئەو کاتەی کە دەروونەکەی لە نێوان ژیانە جیاوازەکاندا بووە، وەسفەری جیهانی دوای مردن و هەڵبژاردنی ژیانی داهاتوو دەکات. کتێبەکانی وەک "گەشتێک بۆ دەروون" (Journey of Souls) زۆر بەناوبانگن.
- دۆلۆرێس کانن: لە دوایین سەردەمەکاندا، کاریگەرییەکی زۆری هەبووە. کانن تەکنیکی خۆی بە ناوی "هیپنۆزی کوانتەم" یان "گەڕانەوە بۆ ئەندامی سەرەکی" (Regression to the Cause) داھێنا. ئەو باوەڕی وایە کە دەتوانرێت گەڕانەوە بۆ ژیانەکانی تری مرۆڤ نەک، بەڵکو گەڕانەوە بۆ ئەزموونەکانی نێو ڕەگەزی تر یان تەنانەت ئەزموونی گەردوونی. کتێبەکانی وەک "ڕاوکردنی ئەتۆمەکان" (The Convoluted Universe) زۆر فراوانتر لە چەمکی ئاسایی ژیانی پێشوو دەڕۆن.
ڕێگای کار
ڕێگای کارکردنی هیپنۆزی ڕێگڕەوی لەسەر بنەمای چەند هەنگاوێکی سەرەکییە:
١. ئامادەکاری و پەیوەندی: هیپنۆتێراپیستەکە یەکەمجار پەیوەندییەکی متمانەپێکراو لەگەڵ کەسەکە دروست دەکات و مێژوویەکی وردی لە کێشەکەی وەردەگرێت. ٢. خرابوونە ناو دۆخێکی گەورە: بە بەکارهێنانی تەکنیکەکانی وەک وێنەخەیاڵی ڕابەرایەتی، سەرنجخستنەوە لەسەر هەناسەدان، یان بەکارهێنانی دەنگێکی مەیلدار، کەسەکە دەخرێتە ناو دۆخێکی ئارام و وریابوونەوە. ٣. ڕێگڕەوی بۆ کاتێکی دیاریکراو: هیپنۆتێراپیستەکە دەستپێدەکات بە گەڕاندنەوەی کەسەکە بۆ پەنجەرەیەکی کاتی دیاریکراو، زۆرجار لە منداڵیدا دەست پێدەکات و بەرەو ڕابردوو دەڕوات. ٤. بەدەستهێنانی ئەزموون و تێگەیشتن: کاتێک کەسەکە وەسفی ژیانێکی پێشوو یان ڕووداوێکی قوڵی منداڵی دەکات، هیپنۆتێراپیستەکە یارمەتی دەدات بۆ تێگەیشتن لە کاریگەرییە دەروونییەکانی ئەو ئەزموونە لەسەر ژیانی ئێستا. ٥. چاکسازی و چارەسەری: لە زۆربەی حاڵەتەکاندا، تەنها بەدەستهێنانی ئەو بیرەوەرییانە و دەربڕینی هەستە پەیوەندیدارەکان بەسە بۆ ئەوەی کێشەکە کەم بکاتەوە یان لە ناوی ببات. ٦. هێنانەوەی بەئاگایی: کەسەکە بە هێواشی لە دۆخی گەورەبوونەوە دەهێنرێتەوە و گفتوگۆ لەسەر ئەزموونەکە دەکرێت.
جۆرەکان
هیپنۆزی ڕێگڕەوی لە چەند جۆرێکی سەرەکیدا دێت:
- ڕێگڕەوی تەمەن: گەڕاندنەوەی کەسەکە بۆ سەردەمێکی تایبەتی لە ژیانی ئێستای، وەک ساڵانی منداڵی، بۆ دۆزینەوەی ڕەگی کێشە دەروونییەکان.
- ڕێگڕەوی بۆ ژیانی پێشوو: گەڕاندنەوەی کەسەکە بۆ ئەوەی وەک کەسێکی تر لە کات و شوێنێکی جیاوازدا ژیاوە بێت. ئەمە بەناوبانگترین جۆری هیپنۆزی ڕێگڕەوییە.
- گەڕانەوە بۆ نێوان ژیانەکان: ئەم جۆرە تایبەتە کە لەلایەن مایکڵ نیوتنەوە پەرەی پێدراوە، تیشک دەخاتە سەر ئەزموونی دەروونەکە لەو ماوەیەدا کە لە جیهانی فیزیکیدا نییە، واتە لە نێوان مردن و لەدایکبوونی دواتردا. ئەمە بۆ تێگەیشتن لە ئامانجی ژیان و پەیوەندییە گەردوونییەکان بەکاردەهێنرێت.
ڕوانگەی زانستی
لە ڕوانگەی زانستی فەرمییەوە، هیپنۆزی ڕێگڕەوی بابەتێکی زۆر مشتومڕاویە. زۆربەی زانا و دەروونناسەکانی ڕەوتە سەرەکییەکان باوەڕیان پێی نییە کە ئەو شتانەی لە ژێر هیپنۆزدا باس دەکرێت ڕاستەقینە بن و سەرچاوەیان لە ژیانی پێشووەوە بێت. بەپێچەوانەوە، پێیان وایە کە ئەم بیرەوەرییانە دروستکراون. ئەوانە دەکرێت لە تێکەڵەیەک لە بیرەوەرییە نادیارەکانی منداڵی، ئەو کتێب و فیلمانەی کەسەکە بینیوونیەتی، خەیاڵی نائەگەوری، و کاریگەرییە ناخۆشاکەرەکانی هیپنۆتێراپیستەکە دروست بووبن. زاناکان بە توندی ئەوە ڕادەگەیەنن کە هیچ بەڵگەیەکی زانستی بەهێز نییە کە پشتگیری بیردۆزی دووبارە بوونەوە بکات وەک ڕێگایەک بۆ ڕوونکردنەوەی ئەم ئەزموونانە.
لێکۆڵینەوە لە دووبارە بوونەوە
هەرچەندە زانستی فەرمی قبوولی ناکات، بەڵام چەندین لێکۆڵەر و توێژەر وەک یان ستێڤنسۆن و دواتر جیم تاکر لە زانکۆی ڤێرجینیای ئەمریکا، چەندین ساڵ لە لێکۆڵینەوە لە حاڵەتی منداڵاندا بەسەر بردوون کە باسی ژیانی پێشووی خۆیان دەکەن و زانیاری ورد و پشتڕاستکراویان دەربارەی کەسێک دەدەن کە پێشتر ژیاوە. ئەم لێکۆڵینەوانە زۆرجار لە وڵاتانی ئاسیادا وەک هیندستان و سریلانکا ئەنجامدراون. لایەنگرانی ئەم توێژینەوانە پێیان وایە کە ئەم دۆکیومێنتکردنانە بەڵگەیەکی بەهێزن بۆ بوونی دووبارە بوونەوە، بەڵام ڕەخنەگران دەڵێن کە شێوازی لێکۆڵینەوەکە کەم و کوڕی زۆری هەیە و دەکرێت زانیارییەکان لە ڕێگەی ئاسایییەوە گواسترابێتەوە بۆ منداڵەکە.
ڕەوشت و باوەڕی کۆمەڵایەتی لە عێراق و ئێران
لە ناوچە کوردی و عەرەبییەکانی عێراق و ئێراندا، بیرۆکەی دووبارە بوونەوە و گەڕانەوە بۆ ژیانی پێشوو لە ڕوانگەی کۆمەڵایەتی و ئایینیدا جیاوازی لەگەڵ یەکدا هەیە.